Zelfbeeld

Zelfbeeld

Lees hier meer over zelfbeeld

Zelfbeeld

Zelfbeeld

Lees hier meer over zelfbeeld

Wanneer je een negatief zelfbeeld hebt, dan ben je niet tevreden met één of meerdere aspecten van jezelf. Dit gaat verder dan kleine onzekerheden, zoals iedereen die weleens heeft. Er kunnen meerdere bronnen zijn die het negatieve zelfbeeld voeden. Bij de één komt het weg bij ontevredenheid over het uiterlijk, bij de ander gaat het meer over de persoonlijkheid of intelligentie. Een negatief zelfbeeld heeft meestal betrekking op een combinatie van onderwerpen. Wat de bron ook is, het leidt eigenlijk altijd tot een gevoel van minderwaardigheid ten opzichte van anderen.  

Helaas zijn er veel mensen die zeggen te lijden onder een negatief zelfbeeld. Een negatief zelfbeeld gaat samen met een verzameling aan hardnekkige overtuigingen over jezelf. De gedachte dat je minder leuk, interessant, knap, getalenteerd of capabel zou zijn dan een ander, kan je verdrietig, somber en angstig maken. Het kan er bijvoorbeeld toe leiden dat je contacten vermijdt, uit angst om afgewezen te worden. Het kan je eenzaam maken. Het kan tot gevolg hebben dat je jezelf altijd opoffert omwille van de ander. Ook kan het gevolgen hebben voor je carrière, wanneer je op een lager niveau presteert dan je eigenlijk zou kunnen. Vaak heb je ook veel moeite met het ontvangen van kritiek.  

Niet iedereen gaat op dezelfde manier met een negatief zelfbeeld om. De een geeft zich over aan de overtuiging minder waard te zijn. De minderwaardigheid staat dan eigenlijk altijd op de voorgrond en is steeds heel goed voelbaar. Je gedraagt je op een manier die overeenkomt met je gevoel, bijvoorbeeld door steeds hardop te benoemen hoezeer je tekortschiet. Of door elke negatieve opmerking te zien als bevestiging dat je minder waard bent. Een ander zal juist vermijdend met het minderwaardige gevoel omgaan, bijvoorbeeld door zich af te sluiten van het gevoel, of door activiteiten of situaties te vermijden die dit gevoel extra oproepen. Weer een ander gaat overcompenseren. Bij overcompensatie gedraag je je alsof dat minderwaardige gevoel dat je hebt, helemaal niet waar is. Je doet je dan bijvoorbeeld heel zelfverzekerd voor, wat kan doorschieten in arrogantie en het kwetsen of bekritiseren van anderen. Het afschermen van onzekerheid of kwetsbaarheid en het ontkennen van tekortkomingen wordt ook wel narcistische afweer genoemd. 

De vorming van het zelfbeeld gebeurt grotendeels in de jeugd. Wanneer je tijdens het opgroeien onvoldoende het gevoel hebt gekregen dat je goed bent zoals je bent, leidt dit vaak tot een negatief zelfbeeld. Ouders zijn niet altijd in staat om hun kind voldoende liefde, aandacht en bevestiging te geven; zij zijn bijvoorbeeld veeleisend en afwijzend of kijken weinig naar het kind om. Ook kunnen traumatische ervaringen zoals pesten of mishandeling een groot en langdurig effect hebben op het zelfbeeld. Het kind trekt hier conclusies uit over zijn of haar eigenwaarde, die vaak blijven bestaan in de volwassenheid. Een negatief zelfbeeld is niet erfelijk; mensen worden hier dus nooit mee geboren. 

Een negatief zelfbeeld kan je erg gaan belemmeren in je functioneren. Wanneer je merkt dat je je altijd maar aan anderen aanpast, je continu dingen uit de weg gaat, jezelf steeds afkraakt of juist anderen regelmatig de grond in stampt, kan het goed zijn om eens met een psycholoog of coach in gesprek te gaan.  

Met jouw hulpverlener kun je bijvoorbeeld gaan onderzoeken waar die onzekerheid eigenlijk vandaan komt. Je kunt jouw negatieve overtuigingen kritisch onder de loep nemen en in je dagelijks leven gaan testen of die overtuigingen eigenlijk wel kloppen. Er zijn meerdere manieren om een negatief zelfbeeld in therapie aan te kaarten. Het hangt vaak ook samen met andere klachten die voortkomen uit het negatieve zelfbeeld en hoe sterk die op de voorgrond staan. Beslis samen met je psycholoog of coach wat bij jou past.  

Behandelmethodes die zoal worden gebruikt bij een negatief zelfbeeld zijn: Competitive Memory Training (COMET), cognitieve gedragstherapie, Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), schematherapie en Acceptance and Commitment Therapy (ACT). 

Herken je je in deze klacht of zou je meer willen weten? Je kunt direct contact opnemen met een van onze psychologen.

Twijfel je of heb je een vraag? Bel 085 273 3339 of plan een gratis adviesgesprek